Metody chemiczne:

1.Pigułka antykoncepcyjna
Zapobiega owulacji, dzięki czemu nie dochodzi do zapłodnienia. Inny jej rodzaj może zmienić konsystencję śluzu, co zapobiega przedostaniu się plemników do jajowodów. Są to skuteczne środki antykoncepcyjne. WskaĽnik Pearla, który określa częstość wystąpienia ciąż u 100 kobiet w ciągu roku, wynosi dla tych środków 3. Zastosowanie danego preparatu zawsze może zalecić tylko lekarz specjalista. Przy stosowaniu tego typu antykoncepcji istnieją przeciwwskazania. Pigułek hormonalnych nie powinny przyjmować kobiety otyłe, po żółtaczce, po zawale i przy chorobie wieńcowej, miażdżycy, po zatorach i wylewach, przy raku piersi. Duża ostrożność powinny zachować kobiety powyżej 35 roku życia.

Metody mechaniczne:

1.Wkładka wewnątrzmaciczna
Wiele kobiet korzysta z wkładek wewnątrzmacicznych, potocznie zwanych spiralami. Pozwalają one na długoterminową antykoncepcję (wkłada się je na 3-5 lat). Ten rodzaj antykoncepcji jest skuteczny (wskaźnik Pearl’a wynosi 0,8), wygodny i łatwy w użyciu, jednak nie dla wszystkich kobiet. Wkładka musi być bardzo dobrze dopasowana przez lekarza. Spirali nie mogą wkładać m.in. kobiety z mięśniakami i wadami rozwojowymi macicy, ze zmianami zapalnymi w obrębie pochwy, szyjki macicy, jamy macicy.

2.Kremy i globulki
Globulkę wkłada się do pochwy na 10 – 15 minut przed stosunkiem. Globulka rozpuszcza się, powstaje pianka z nonoxynolem-9, który unieruchamia, a następnie niszczy plemniki. Kolejny stosunek wymaga użycia następnej globulki.

Krem wprowadza się do pochwy za pomocą specjalnego aplikatora dołączonego do opakowania. Jest skuteczny natychmiast. Działa 6 godzin, można go więc zaaplikować wcześniej. Stosunek po 6 godzinach wymaga następnej porcji kremu.

Zalety

• obojętne hormonalnie
• łatwe w stosowaniu
• dostępne w aptekach bez recepty
• zapobiegają zapaleniu pochwy
• zmniejszają ryzyko zakażenia chorobami przenoszonymi drogą płciową

Wady

• mała skuteczność o ile nie są stosowane ze środkiem mechanicznym
• czasami wywołują pieczenie lub uczucie nieprzyjemnego ciepła
• mogą spowodować alergie, (uczulenia)
• globulki obficie się pienią, co również powoduje pewien dyskomfort
• trzeba je wkładać do pochwy na kilkanaście minut przed stosunkiem, a to może zakłócić grę miłosną.

Wskaźnik Pearla wynosi: 2 – 30

2.Prezerwatywa
Najczęściej stosowany środek antykoncepcji. Jednym z zarzutów jest – „pękanie” prezerwatyw w czasie stosunku w następstwie złego wykonania, wadliwego materiału. Dotyczy to jednak wyłącznie złej jakości wyrobów. Odzwierciedla to indeks Pearla dla prezerwatywy, który wynosi od 3,9 do 13,8, w zależności od marki producenta, tego, czy jest ona pokryta środkiem plemnikobójczym, jak też, czy jest właściwie założona przed stosunkiem.

Nie mniej ważne są jednak zalety prezerwatyw, takie jak:

• zapobieganie rozpowszechnianiu chorób przenoszonych drogą płciową, m.in. HIV, chorobom wenerycznym, żółtaczce zakaĄnej, itd.
• łatwość stosowania, upowszechniania oraz produkowania,
• przydatność w przypadkach, kiedy u kobiet są upławy, a u mężczyzn przedwczesne wytryski nasienia lub zmiany skórne w obszarze genitalnym,
• nie jest to metoda wczesnoporonna, co jest istotne dla ludzi wierzących

Metody naturalne:

1.Metoda Billingsów – ocena śluzu szyjkowego

Kiedy skończy się miesiączka, ilość wydzieliny w pochwie jest niewielka, a powodem jest zmieniający się poziom hormonów płciowych. Zwiemy ten okres suchym, niepłodnym, co nie sprzyja żywotności i aktywności plemników. Trwa on średnio 4 dni. Początek okresu płodnego sygnalizuje obfitszy śluz, początkowo gęsty o zabarwieniu białożółtym, zarówno w pochwie, jak i w przedsionku pochwy.
Następnie zmienia się on w przejrzysty, lepki, rozciągliwy, przypominający białko jajka. Szczyt płodności przypada w połowie cyklu. Ostatni dzień obecności takiego śluzu w pochwie to dzień jajeczkowania. Po owulacji śluz znowu staje się gęsty, matowy i nie daje się wyciągać w nitki. Należy jeszcze odczekać 3 dni i można współżyć aż do następnej miesiączki. Wtedy zaczyna się drugi w czasie cyklu okres niepłodności. Ta metoda według wskaĄnika Pearla ma wynik 1-25.

2.Metoda termiczna – pomiar temperatury
Metoda termiczna polega na systematycznym, codziennym mierzeniu i dokładnym zapisywaniu temperatury ciała, (tuż po przebudzeniu i zawsze tym samym termometrem). U zdrowej kobiety w czasie jajeczkowania ciepłota ciała nieznacznie spada, a następnie podnosi się, często nawet do 37,5C. Przez całą drugą połowę cyklu utrzymuje się na tym poziomie. Od 3 dnia podwyższonej temperatury zaczyna się okres niepłodny. Na początku stosowania metody termicznej należy przez co najmniej sześć cykli współżyć tylko po owulacji. Duży wpływ zmiany efektywności tej metody mają choroby, (przeziębienie, zatrucie pokarmowe, stany zapalne, itp.) Dlatego należy się wstrzymać os współżycia, gdy zaistnieje zmiana chorobowa.

Wyróżniamy wady i zalety metody termicznej:

Zalety
metoda dla stałych partnerów będących w ustabilizowanych związkach

Wady
Metody tej nie można stosować:

• w okresie poporodowym
• w czasie karmienia piersią
• podczas przeziębienia
• gdy kobieta jest zmęczona
• w czasie chorób z gorączką
• po nieprzespanej nocy

• u bardzo młodych kobiet przed zakończeniem okresu pokwitania
• w okresie pokwitania

Natomiast jeśli chodzi o wskaźnik Pearla wynik wynosi 1-20

3.Metoda termiczno-objawowa
Metoda ta łączy mierzenie temperatury, obserwację zmian wyglądu śluzu i badanie szyjki macicy. W fazach niepłodnych szyjka macicy jest twarda, skierowana ku tyłowi. Jej zewnętrzne ujście jest zamknięte. W okresie płodnym szyjka staje się miękka, lekko uniesiona do przodu a miejsce szyjki ku górze i rozwarte na szerokość opuszki palca. Badania ujścia szyjki macicy powinien nauczyć lekarz z poradni planowania rodziny. WskaĄnik Pearla wynosi 3-35

Występują następujące zalety i wady tej metody:

Zalety
metoda dla stałych partnerów będących w ustabilizowanych związkach

Wady
Metody tej nie można stosować:

• w okresie poporodowym
• w czasie karmienia piersią
• podczas przeziębienia
• gdy kobieta jest zmęczona
• w czasie chorób z gorączką
• po nieprzespanej nocy

Metody hormonalne:

1.Pigułka hormonalna

Działanie dwuskładnikowych tabletek antykoncepcyjnych polega na blokowaniu jajeczkowania co dzieje się na poziomie przysadki mózgowej. Ze względu na mechanizm działania oraz konieczność uwzględnienia sytuacji zdrowotnej kobiety, tabletki hormonalne może zapisać tylko lekarz. On również decyduje o ich rodzaju. Przyjmowanie tabletek musi odbywać się pod ścisłą kontrola lekarską. Wskaźnik Pearla: 0,2-1

2. Tabletka „po stosunku”

Należy ją połknąć w ciągu 72 godzin po zbliżeniu bez zabezpieczenia. Zawiera bardzo dużą dawkę gestagenu, który natychmiast po zażyciu zmienia strukturę błony śluzowej macicy w ten sposób, że zapłodniona komórka jajowa nie może się zagnieździć, blokuje drogę plemnikom, uniemożliwiając ich przedostanie się do jajowodu. Pierwszą tabletkę należy zażyć w ciągu 72 godzin po stosunku, po 8 godzinach jeszcze jedną. Podczas cyklu można zażyć nie więcej niż 4 takie pigułki. Wskaźnik Pearla: 5

Zalety
jedyny sposób zapobieżenia ciąży po gwałcie i w sytuacjach nadzwyczajnych, np. gdy podczas stosunku pękła prezerwatywa odpowiednia forma antykoncepcji dla kobiet współżyjących sporadycznie

Wady

• bywa zawodna
• zaburza gospodarkę hormonalną ze względu na dużą jednorazową dawkę hormonu
• tylko na receptę