Prostata (stercz, gruczoł krokowy)jest częścią układu rozrodczego mężczyzny. Dojrzała prostata ma wielkość około 3 lub 3,5 cm szerokości i może ważyć do 15-20 g. Do prawidłowego rozwoju prostaty potrzebny jest testosteron – hormon wytwarzany przez jądra. Stercz otacza cewkę moczową, znajduje się pod pęcherzem, a jego tylna ścianka przylega do odbytnicy. Wydzielina prostaty to biała, mętna ciecz o charakterystycznym zapachu, w której zawieszone są plemniki. Zawiera glukozę, która odżywia plemniki. Zadaniem prostaty jest zapewnienie męskiemu nasieniu odpowiedniej jakości, a więc płodności.

Łagodny rozrost prostaty to jedno z najczęstszych schorzeń dotykających mężczyzn po 40. roku życia. W Polsce dotyczy ponad 2 milionów mężczyzn – blisko połowy z tych, którzy ukończyli 50. rok życia. Powiększenie prostaty, określane jako naturalny element procesu starzenia się organizmu, nie u każdego mężczyzny występuje z takim samym nasileniem. I nie wszyscy, mimo upływu lat, odczuwają z tego powodu dolegliwości.
Przerost prostaty następuje powoli i mężczyźni nie zawsze zdają sobie sprawę, że taki proces zachodzi. Ale powiększająca się prostata coraz silniej zaciska się wokół cewki moczowej i zaczynają się kłopoty z oddawaniem moczu.

Co powinno zaniepokoić?

• częstsze korzystanie z toalety, także w nocy (nawet 3-4 razy)
• uczucie ciągłego parcia na pęcherz
• dłuższy czas potrzebny do rozpoczęcia opróżniania pęcherza
• mała siła, z jaką wypływa strumień moczu
• konieczność natężania się, aby całkowicie opróżnić pęcherz
• pojawienie się w moczu nawet śladowych ilości krwi
• całkowite zatrzymanie moczu

Jak wygląda badanie?

Wizyta u urologa zaczyna się od wywiadu. Następnie lekarz wykonuje badanie per rectum czyli palcem przez odbyt. Nie jest ono przyjemne dla pacjenta, ale ważne , ponieważ tą drogą można dotrzeć najbliżej prostaty i sprawdzić, czy na jej płatach nie ma żadnych zmian, czyli grudek lub stwardnień. Zdrowa prostata jest gładka i elastyczna, więc wszystkie nieprawidłowości łatwo wyczuć w ten sposób. Zwykle lekarz zleca także analizy krwi i moczu. Przy podejrzeniu raka konieczna jest dalsza diagnostyka (biopsja gruboigłowa, USG prostaty przez powłoki brzuszne). Ostatnio modne stało się badanie krwi, które ma określić poziom, białka produkowanego przez komórki nabłonkowe gruczołu krokowego.

Leczenie

Leczenie farmakologiczne łagodnego przerostu prostaty ma zastosowanie w początkowych stadiach choroby, kiedy to zaburzenia w oddawaniu moczu są niewielkie lub średnio nasilone i nie stwierdza się jeszcze wskazań do leczenia zabiegowego. Leki stosowane w przeroście prostaty powodują zlikwidowanie lub złagodzenie dolegliwości i nieprzyjemnych objawów. Stosowane leki to tzw. Alfa- blokery. „Alfa blokery obniżają ciśnienie krwi. U pacjentów z współistniejącym łagodnym przerostem prostaty i nadciśnieniem tętniczym pacjent przyjmując alfa blokery leczy jedną tabletką dwa schorzenia

Leczenie zabiegowe stosuje się w tych przypadkach, gdzie należy zlikwidować przeszkodę spowodowaną przez powiększoną prostatę, stwarzającą istotne utrudnienie w oddawaniu moczu. Wskazanie do podjęcia takiego typu leczenia stanowią powtarzające się epizody zatrzymania moczu, nawracające epizody krwiomoczu spowodowanego przerostem prostaty, duże uchyłki pęcherza, obecność kamieni w pęcherzu moczowym, nawroty zakażeń układu moczowego oraz objawy niewydolności nerek.

Klasyczne postępowanie zabiegowe polega na usunięciu tkanki gruczolaka jedną z dwóch metod, którymi są: 1) operacyjne wyłuszczenie (adenomektomia) i 2) elektroresekcja przezcewkowa (TURP – ang. transurethral resection of the prostate). Ta druga, mniej inwazyjna metoda stosowana jest u 70 – 90 % chorych ze wskazaniami do leczenia chirurgicznego.

Statystyki mówią, że ponad 35% mężczyzn około 40-60 roku życia ma kliniczne objawy utrudnionego oddawania moczu, a w wieku ok. 70 lat, te problemy dotykają już 90% mężczyzn.